Cảm xúc tích cực là nguồn gốc tạo ra cảm xúc tiêu cực, và ngược lại

Nếu kiểm soát được những thích thú, sung sướng, đê mê,... thì sẽ kiểm soát được những chán ghét, đau khổ, tổn thương. Và chúng ta sẽ làm chủ bản thân của mình.

Ngày đăng: 19-03-2018

1,775 lượt xem

Sự sung sướng, thích thú có nguồn gốc từ sự đau khổ, buồn rầu, chán nản
Sự sung sướng, thích thú có nguồn gốc từ sự đau khổ, buồn rầu, chán nản

 

Cảm xúc tích cực (sự sung sướng, thỏa mãn) được sinh ra là bởi cảm xúc tiêu cực (sự đau khổ):

Chúng ta xem xét các trường hợp sau:

Trường hợp 1: Có 2 vợ chồng ở thành phố Hồ Chí Minh rất yêu thương nhau, mỗi ngày ở nhà rất quan tâm và chăm sóc lẫn nhau một cách chu đáo. 2 người làm ở 2 công ty khác nhau nhưng gần nhau nên anh chồng thường đưa vợ đi làm và đón vợ về vào cuối ngày. Cuộc sống hạnh phúc bình dị như vậy cứ dần trôi.

Rồi 1 hôm, anh chồng nhận nhiệm vụ đi công tác ở nước Anh 1 tuần, và anh chồng đã xách valy, chào tạm biệt vợ rồi lên đường đi công tác. Trong khi đó, người vợ vẫn tiếp tục mỗi ngày đi làm và về nhà, mỗi tối 2 vợ chồng vẫn gọi điện thoại cho nhau rất vui vẻ. Nhưng công việc của anh chồng lại có sự việc bất ngờ phát sinh, tới ngày thứ 6 của chuyến công tác, anh nhận được lệnh phải ở lại thêm 5 ngày nữa để xử lý mọi việc cho hoàn tất, để đạt kết quả tốt nhất cho chuyến công tác. Đã xa nhau gần 1 tuần, đã bắt đầu cảm thấy buồn và nhớ nhau khá nhiều rồi, nay lại đột nhiên phải tiếp tục xa nhau thêm 1 khoảng thời gian ngần đó nữa, khiến hai vợ chồng trở nên buồn và nhớ nhau rất nhiều.  Rồi sau 5 ngày công tác phát sinh đó, anh vẫn chưa thể được về vì vẫn chưa giải quyết xong mọi việc ổn thỏa, nên buộc phải tiếp tục ở lại công tác thêm 10 ngày. 2 vợ chồng lúc này lại tăng thêm nỗi buồn, và nhớ nhung nhau, nhưng vẫn động viên nhau ráng chờ thêm vài ngày nữa.

Nhưng rồi sự việc kéo dài tới 1 tháng vẫn chưa xong. Lúc này hai vợ chồng trở nên cực kỳ buồn, và bắt đầu cảm thấy có 1 chút đau khổ vì sự nhớ nhung da diết người kia, tuy nhiên, vẫn an ủi động viên nhau cố gắng chờ đợi thêm. Nhưng rồi sau đó công việc vẫn chưa hoàn thành. Lúc này 2 vợ chồng thực sự đau khổ, cảm giác trống vắng trở nên mãnh liệt, và có cả sự đau đớn vì sự nhớ nhung, sự chờ đợi, sự hy vọng, mong mỏi ngày được sum họp.

Cuối cùng, phải mất thêm 2 tuần sau nữa, thì mọi việc mới chính thức hoàn thành, và anh đã được phép về nhà. Lúc này 2 vợ chồng thực sự cực kỳ vui mừng, sung sướng, cảm xúc gần như vỡ òa, cảm giác vui sướng tột độ khiến cả đêm 2 vợ chồng không sao ngủ được.

Bây giờ chúng ta hãy xem xét trường hợp này nha: Cuối cùng, sau bao chờ đợi, mòn mỏi, anh chồng đã hoàn thành được nhiệm vụ và được quay về nhà thì cả 2 vợ chồng cực kỳ vui mừng, sung sướng, phấn khích đến nỗi cả đêm không ngủ được. Sở dĩ có sự vui mừng, sung sướng, phấn khích (cảm xúc tích cực) tột đỉnh như vậy là do ngay trước đó cả 2 vợ chồng đều đã rất đau khổ vì nhớ nhung nhau, buồn rầu, đau khổ day dứt (cảm xúc tiêu cực) vì không được bên nhau và chăm sóc cho nhau.

 

Trường hợp 2: Vẫn là đôi vợ chồng rất yêu thương nhau đó, vẫn sống với nhau, chăm sóc nhau như vậy, và anh chồng cũng nhận nhiệm vụ đi công tác ở nước Anh 1 tuần. Nhưng sẽ khác 1 chút, là anh chồng chỉ mới đi có 2 ngày thì mọi việc đã hoàn thành, và anh chồng trở về sớm hơn kế hoạch tới ⅔ thời gian (tới 5 ngày). Và khi anh chồng trở về, 2 vợ chồng sẽ không có sự vui mừng, sung sướng, phấn khích, cũng không có sự vui sướng tới mức cả đêm không ngủ được. Họ chỉ vui hơn bình thường 1 chút thôi.

Đó là tại sao? Đó là vì cả anh chồng và chị vợ đều không bị nhớ nhung, đau khổ hành hạ trước đó, nên họ thấy cũng bình thường khi anh chồng trở về, và 2 vợ chồng vẫn yêu thương, chăm sóc nhau như cũ, không có gì đặc biệt trong sự vui mừng, sung sướng. Như vậy, họ không có vui mừng, sung sướng, phấn khích (không có cảm xúc tích cực) vì họ không có sự buồn rầu, đau khổ (không có cảm xúc tiêu cực) vì sự xa cách, nhớ nhung đủ lớn ngay trước đó.

 

Kết luận: Những khó khăn, đau khổ, khó chịu, đau đớn càng lớn trong khi ước muốn và thực hiện để đạt được bao nhiêu, thì sự vui mừng, sung sướng, hưng phấn, thỏa mãn của chúng ta càng lớn tới đó. Ngược lại, nếu không có sự khó khăn, đau khổ, đau đớn trong khi mong muốn và thực hiện để đạt được, tức mọi việc đạt được dễ dàng, thì khi đạt được, chúng ta thấy nó bình thường, chẳng có gì đáng vui, đáng mừng hay sung sướng, thỏa mãn hết.

Sự đau khổ, tổn thương xuất phát từ sự sung sướng, hãnh diện
Sự đau khổ, tổn thương xuất phát từ sự sung sướng, hãnh diện

 

Cảm xúc tiêu cực (sự đau khổ) phát sinh là do các cảm xúc tích cực (sự sung sướng, sự thỏa mãn):

Chúng ta xem xét các trường hợp sau:

Trường hợp 1: 1 anh nhân viên làm việc đã được 7 năm ở 1 công ty lớn, nhưng anh vẫn chỉ là 1 nhân viên bình thường. Một buổi sáng, Phó Giám đốc công ty gọi anh vào phòng và thông báo là anh được đề bạt làm trưởng phòng của bộ phận mà anh đang làm việc, và mọi việc chỉ còn chờ hoàn thành thủ tục hành chánh thì anh sẽ chính thức trở thành Trưởng phòng. Trong bữa ăn trưa cùng các đồng nghiệp vào ngày hôm sau, vị Phó Giám đốc đã loan tin đó, và đã chúc mừng anh được thăng chức. Anh cảm thấy rất tự hào, sung sướng, thích thú, phấn khích, cùng sự hãnh diện trước các đồng nghiệp. Tối hôm đó về nhà, anh cũng đã thông báo với gia đình và 1 số bạn bè trong sự sung sướng và hãnh diện tuyệt vời. Cả đêm hôm đó và những ngày sau, anh vẫn cứ cảm thấy lâng lâng, hưng phấn, thích thú trong sự chờ đợi tới ngày được chính thức trở thành “Sếp” Trưởng phòng.
Nhưng bất chợt! Khoảng 1 tuần sau, Trưởng phòng Nhân sự thông báo cho anh là anh sẽ không được bổ nhiệm làm Trưởng phòng, vì vị Giám đốc vẫn chưa thực sự yên tâm với năng lực lãnh đạo, quản lý của anh cho vị trí mới. Đồng thời công ty cũng đã tuyển dụng được 1 người mới phù hợp cho vị trí Trưởng phòng đó rồi. Người Sếp mới của anh sẽ bắt đầu làm việc tại công ty sau 3 ngày nữa.

Lúc này anh nhân viên cảm thấy hụt hẫng, chới với, căng thẳng, toàn bộ năng lượng gần như biến mất, anh hầu như không đứng nổi nữa, cảm giác bất an, xấu hổ, mặc cảm kéo tới. Anh thấy mình gần như không dám, và không thể nhìn mặt ai nữa. Một sự thất vọng, tuyệt vọng xâm chiếm lấy anh.

Chúng ta hãy xem xét trường hợp này nha: Sở dĩ anh hụt hẫng, chới với, căng thẳng, đứng không nổi, bất an, xấu hổ, mặc cảm khi nghe tin anh không được bổ nhiệm làm Trưởng phòng vì trước đó anh đã rất sung sướng, thích thú, phấn khích và hãnh diện khi nghe được tin anh được đề bạt làm Trưởng phòng. Tức anh đau khổ, hụt hẫng, bất an… (cảm xúc tiêu cực) là vì ngay trước đó anh đã vui mừng, sung sướng, hãnh diện… (cảm xúc tích cực).

 

Trường hợp 2: Chúng ta vẫn lấy anh nhân viên ở trường hợp 1 trên, nhưng khác 1 chút là anh không hề được thông báo là được đề bạt lên chức Trưởng phòng, nên anh không hề có cảm giác vui mừng, sung sướng, phấn khích hay hãnh diện gì với vị trí Trưởng phòng đó. Và sau đó, khi được thông báo bộ phận của anh sẽ có 1 Trưởng phòng mới, 3 ngày sau sẽ bắt đầu làm việc, thì anh cũng không cảm thấy đau khổ, tuyệt vọng, hụt hẫng gì khi nghe thông tin này.

Tại sao vậy? Vì anh không hề có những cảm xúc tích cực trước đó, nên không hề cảm thấy đau khổ, khổ sở (cảm xúc tiêu cực) với thông tin có Sếp mới này.

 

Trường hợp 3: Cũng vẫn là anh nhân viên ở trường hợp 1 trên, anh nhân viên này vẫn được thông báo là đang được đề bạt, vẫn được Phó Giám đốc loan tin trước các đồng nghiệp cùng chúc mừng anh thăng chức. Tối hôm đó về nhà, anh vẫn thông báo cho cả nhà, cùng với các bạn bè về tin tốt đẹp này. Nhưng có khác 1 chút: trong khi đón nhận thông tin được đề bạt, cũng như khi thông báo lại cho gia đình, anh vẫn cảm thấy bình thường, không hề cảm thấy sung sướng, phấn khích, hãnh diện gì - vì anh coi nó vẫn chỉ là 1 chức năng công việc được trả lương, cũng như chức năng công việc của nhân viên bình thường vậy. Sau đó, khi được Trưởng phòng Nhân sự thông báo anh không được bổ nhiệm, mà bộ phận của anh sẽ có 1 Trưởng phòng khác vừa được tuyển dụng, sẽ bắt đầu làm việc sau 3 ngày nữa. Lúc này anh vẫn cảm thấy bình thường, không cảm thấy đau khổ, hụt hẫng, bất an gì.

Tại sao vậy? Dù sự việc bên ngoài diễn ra như nhau, nhưng khi anh tỉnh táo, bình tâm đón nhận nó 1 cách bình thường đúng như thực tế nó là (tức không có cảm xúc tích cực), thì anh cũng không đau khổ, bất an… (không có cảm xúc tiêu cực) khi đón nhận thông tin ngược lại.

 

Các cảm xúc tiêu cực chính là sự đau khổ của con người chúng ta:

Chúng ta luôn muốn thoát khỏi các sự đau khổ, và hướng tới hạnh phúc của chúng ta trong cuộc sống này, vậy chúng ta cần loại bỏ đi các cảm xúc tiêu cực. Và để loại bỏ đi các cảm xúc tiêu cực thì chúng ta cũng cần phải loại bỏ luôn các cảm xúc tích cực.

Chúng ta cũng đã thấy, chúng ta có được sự sung sướng, thích thú, hãnh diện…, là vì chúng ta đã đau khổ, lo lắng, bất an, tuyệt vọng ngay trước đó. Vậy chúng ta có muốn có những sự sung sướng, thích thú (cảm xúc tích cực) này nữa hay không? Quyết định nằm ở mỗi chúng ta.

 

Phạm Nguyễn Anh Kiệt
~ Sự Kỳ Diệu ~

 

Bình luận (0)

Gửi bình luận của bạn

Captcha